نیترو استارچ
این ماده منفجره در سال ۱۸۸۳ در نتیجهٔ آزمایشهای شیمیایی کشف گردید. در جنگ جهانی اول و دوم به عنوان مادهٔ اصلی نارنجکهای دستی بکار گرفته شد. این ماده انفجای از نظر قدرت انفجار پایین تر ازTNT قرار دارد ولی یک مادهٔ انفجاری بسیار موثر است. در هوای آزاد در اثر نزدیکی به شعلهٔ آتش با نوری خیره کننده مشتعل میشود و در محیط بسته منفجر میگردد.
این ماده از نیتروژنیزه کردن نشاسته ( استارچ ) به دست می آید. طرز تهیهٔ این ماده بسیار شبیه نیترو سلولوز ( باروت سفید ) میباشد ؛ با این تفاوت که خنثی ساختن اسید سولفوریک باقیمانده ( خنثی سازی ) اندکی به دقت بیشتر و زمان بیشتر نیاز دارد.
وسایل لازم :
۱- یک عدد بشر ۱۵۰ سی سی.
۲- یک عدد شیشه دو لیتری.
۳- دو عدد بشر ۱۰۰ سی سی.
۴- حمام آب و یخ.
۵- همزن شیشه ای.
۶- حرارت سنج.
۷- حمام آب گرم قابل کنترل .
مواد لازم :
۱- اسید سولفوریک غلیظ ۹۵ درجه ۶۵ سی سی.
۲- اسید نیتریک غلیظ ۶۵ درجه ۳۵ سی سی.
۳- نشاستهٔ خالص ۲ گرم.
۴- محلول آب و جوش شیرین ۲۰۰ سی سی.
طرز تهیه :
پیش از هر چیز باید یاد آور شویم که به خاطر گاز های سمی تولید شده در طول جریان تولید حتما از ماسک استفاده کنید و هواکش را روشن نمایید و بقیهٔ مساپل ایمنی مربوط به کار کردن با اسیدها که قبلا گفته ایم را صد در صد اجرا کنید.
لازم به تذکر است که به ازای هر ۱۰ سی سی اسید نیتریک میتوان شش دهم گرم ( ۰.۶ گرم) نشاسته استفاده نمود تا محصول بدست آمده خوب باشد. اگر مقدار نشاستهٔ بیشری استفاده شود از خلوص محصول میکاهد و نتیجهٔ مطلوب نخواهد داشت.
اول حمام یخ و آب را آماده نمایید. و سپس بشر بزرگ را در داخل آن قرار دهید. سپس مقدار۳۵ سی سی اسید نیتریک را در آن بریزید و سپس با استفاده از بشر کوچک دوم مقدار ۶۵ سی سی اسید سولفوریک را آرام آرام به بشر بزرگ که محتوی اسید نیتریک است اضافه نموده و آرام آرام هم بزنید. و سپس نشاسته را آرام آرام در داخل محلول اسیدی بریزید و هم بزنید. لازم به یاد آوری است که بعد از شروع ریختن نشاسته شاهد از دیاد حرارت خواهید بود و علت وجودی حمام یخ برای کاهش دادن دمای مخلوط و رساندن آن به حد اکثر ۱۰ درجهٔ سانتیگراد است که باید با دماسنج کنترل شود. بعد از اتمام مرحلهٔ افزودن نشاسته مخلوط را مرتب هم بزنید تا مادهٔ غلیظ یکدست شود. مخلوط را از درون حمام یخ بیرون آورید و به مدت دو ساعت به حال خود رها کنید و هر از گاهی به آن سر بزنید و مجددا هم بزنید. بعد از دوساعت مقدار یک لیتر آب مقطر در ظرف شیشه ای بزرگ بریزیر و مخلوط اسید و نشاسته را با دقت درون آن خالی نمایید برای اینکه مخلوط را هدر ندهید میتوانید با مقداری آب مقطر ته ماندهٔ مواد را شسته و به داخل ظرف بزرگ بریزید.
حال میتوانید ظرف بزرگ را با یک همزن نایلونی شدیدا هم بزنید ( این عمل برای کم کردن غلظت اسید و مرحلهٔ اول شستن اسید است ) سپس محلول را به مدت ۶ ساعت به حال خود رهاکنید. بعد از ۶ ساعت اگر دیدید که تمامی نشاسته در ته ظرف ته نشین شده است؛ به آرامی شروع به خالی کردن مایع آن در ظرفشویی کرده و چند سطل آب هم پشت سر آن در دستشویی خالی کنید تا غلظت اسید را در مجرای فاضلاب به شدت کاهش داده و با خود ببرد.
حال دوباره به مقدار یک و نیم لیتر آب به شیشه بزرگ اضافه نمایید تا بازماندهٔ اسید نیز در آن حل شده و سپس باز هم آنرا خالی کرده و این عمل را چند بار تکرار نمایید.
اما اگر بعد از ۶ ساعت دیدید که هنوز نشاسته در محلول اسید معلق است و کاملا ته نشین نشده است؛ ظرف را در داخل حمام آب گرم ۴۰ درجه به مدت دو ساعت نگه دارید و بعد از سرد شدن کامل خواهید دید که نشاسته کاملا در ته ظرف ته نشین شده است و لذا به طریق بالا شروع به خنثی سازی اسید نمایید.
( لازم به ذکر است که بعد از ریختن نشاسته به محلول اسید ؛ اسید نیتریک آن کاملا مصرف میشود و آنچه که میماند اسید سولفوریک است. ) و در واقع ما به هنگام خنثی سازی در جهت خنثی کردن اسید سولفوریک هستیم.
در مرحلهٔ آخر خنثی سازی مقدار ۱.۵ لیتر آب مقطر به نشاستهٔ ته نشین شده که همان محصول نهایی ( نیترو استارچ ) است اضافه نموده و به شدت هم میزنیم و مقدار بسیار کمی با قطره چکان از محلول جوش شیرین و آب را به داخل آن میریزیم . در صورت فعل و انفعال باید بدانید که عمل شستشو هنوز کامل نشده است و از ریختن محلول جوش شیرین خود داری نمایید زیرا در اثر فعل و انفعال خنثی شدن اسید خواهید دید که محلول شروع به کف کردن میکند و مادهٔ ساخته شده را به هدر میدهد. لذا بهتر است که یکبار دیگر عمل شستشو را انجام دهید و سپس بازمانده بسیار کم اسید را هم طبق همان روش بالا میتوانید با اضافه کردن محلول جوش شیرین به پایان برید. زمانی که دیدید با اضافه کردن محلول جوش شیرین فعل و انفعالی صورت نمیگیرد و یا بسیار اندک است ؛ بدین معنی است که اسید بازمانده در حال خنثی شدن کامل است لذا میتوانید با احتیاط محلول جوش شیرین را برای خنثی سازی نهایی به کار ببرید و زمانی که دیدید با اضافه کردن محلول جوش شیرین هیچ فعل و انفعالی صورت نمیگیرد بدانید که عمل خنثی سازی کامل شده است و نیازی به اضافه کردن جوش شیرین نیست. بعد از خنثی شدن اسید یکبار دیگر هم عمل شستشو را انجام داده و محصول ته نشین شده را از صافی بگذرانید و بگذارید تا در مجاورت هوا خشک شود و بعد از خشک شدن کامل آنرا در یک شیشهٔ کوچک ریخته و در آنرا محکم ببندید و در جایی خنک و به دور از احتمال وجود آتش نگهدارید. اکنون شما برای ساختن یک نارنجک دستی ماده منفجرهٔ لازم را دارید.
پیروز و سر فراز باشید
کارزار
